İTÜ araştırmacılarının 75 yıllık verileri inceleyerek hazırladığı çarpıcı iklim raporu, Türkiye'deki sıcak hava dalgalarının rekor seviyeye ulaştığını gözler önüne serdi. Aralarında İstanbul, Ankara, Antalya, Konya ve İzmir'in yer aldığı 5 büyük kent için kırmızı alarm verildi. İşte korkutan raporun tüm detayları...
İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) araştırmacıları, Avrupa Yerbilimleri Birliği (EGU) Konferansı'nda Türkiye'nin iklim geleceğine ışık tutan sarsıcı bir çalışma sundu. 1950-2025 yıllarını kapsayan 75 yıllık verilerin detaylıca incelendiği raporda, Türkiye ve Doğu Akdeniz bölgesinde iklim rejiminin kökten değiştiği duyuruldu.
Aşırı sıcak gün sayısındaki korkutucu artışa dikkat çeken bilim insanları; İstanbul, Ankara, Antalya, Konya ve İzmir için hayati uyarılarda bulundu.
75 Yılın En Şiddetli Sıcak Hava Dalgaları Yaşandı
İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Barış Önol ve Meteoroloji Mühendisi Tolga Karakaya tarafından yürütülen çalışmada, Sıcak Hava Dalgası Büyüklük İndeksi (HWMId) verileri baz alındı.
Elde edilen bulgular, son yıllarda yaşanan felaketin boyutunu gözler önüne serdi:
- 2023 Yazı: Sıcak hava dalgalarının büyüklüğü, tarihsel referans dönemine kıyasla 7 kattan fazla arttı.
- 2024 Yazı: Ortalama yaz sıcaklığı 26,1 derece ile tüm zamanların rekorunu kırdı.
- 2025 Yazı: Sıcak hava dalgası şiddeti, referans dönemin tam 11 katına ulaşarak tarihi bir zirve yaptı.
2010 Sonrasına Dikkat!
Araştırma, 2010 yılından itibaren sıcak hava dalgalarında belirgin bir rejim değişimi yaşandığını gösteriyor. Yıllık sıcak hava dalgası şiddet ortalamaları, tarihsel ortalamaların yaklaşık 3 katına yükseldi.
5 Büyük İlde Aşırı Sıcak Gün Sayısı Patlayacak
Birleşmiş Milletler Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'nin (IPCC) kötümser senaryosuna dayandırılan projeksiyonlar, 1976-2005 yılları arasında yılda sadece 3-5 gün aşırı sıcak yaşayan şehirlerimizi zorlu bir geleceğin beklediğini gösteriyor.
Şehirlere Göre Aşırı Sıcak Gün Sayısı Beklentisi (Yıllık)
İzmir [2021-2050: 23 Gün] ========> [2051-2080: 53 Gün]
Antalya [2021-2050: 18 Gün] ======> [2051-2080: 40 Gün]
Konya [2021-2050: 16 Gün] ======> [2051-2080: 40 Gün]
İstanbul [2021-2050: 16 Gün] ======> [2051-2080: 38 Gün]
Ankara [2021-2050: 16 Gün] ======> [2051-2080: 38 Gün]
1. İzmir Zirvede: Yılda 53 Gün Aşırı Sıcak!
Listenin başında en yüksek risk grubundaki kent olarak İzmir yer alıyor. İzmir'de yakın gelecekte (2021-2050) 23 güne çıkması beklenen aşırı sıcak gün sayısı, yüzyılın ikinci yarısında (2051-2080) tam 53 güne fırlayacak.
2. Konya ve Antalya'da 40 Günlük Kırmızı Alarm
İç Anadolu'nun tarım ambarı Konya ve turizmin başkenti Antalya, iklim krizinden en ağır darbeyi alacak kentler arasında. Her iki şehirde de yakın gelecekte 16-18 gün seviyelerinde seyredecek olan aşırı sıcak gün sayısı, yüzyılın ikinci yarısında 40 güne çıkacak.
3. İstanbul ve Ankara da Nasibini Alacak
Metropoller de bu kavurucu tablodan kaçamıyor. İstanbul ve Ankara'da tarihsel dönemde 3-5 gün olan aşırı sıcak gün sayısının yakın gelecekte 16 güne, 2051-2080 yılları arasında ise 38 güne yükseleceği tahmin ediliyor.
Kuraklık ve Toprak Nemi Tehlikeyi Tetikliyor
Uzmanlar, rekor yaz sıcaklıklarının yalnızca hava sıcaklığıyla sınırlı olmadığını vurguluyor. Atmosferik blokajlar, deniz yüzeyi sıcaklıklarındaki artış, şiddetlenen kuraklık ve toprak neminin azalması gibi karmaşık faktörler, sıcak hava dalgalarının etki süresini ve yıkıcılığını her geçen gün daha da artırıyor.
KONYA EKSPRES HABER MERKEZİ MUHABİR: MEHMET EMRE MUMCU
